Baliewerkzaamheden

Risicobeschrijving:

Een groot deel van je tijd breng je als paraveterinair door achter de balie: eigenaren te woord staan, telefoon beantwoorden, afspraken maken, computerwerkzaamheden et cetera. Een balie tref je aan in praktisch iedere (gezelschapsdieren)praktijk. Doordat het werk zo gevarieerd is, verdient het inrichten van de werkplek extra aandacht. Op veel werkplekken (waaronder de balie) staat of zit een werknemer langere tijd achter elkaar en vaak in een gefixeerde houding. Niet neutrale werkhoudingen komen bijvoorbeeld nogal eens voort uit onjuiste werkhoogte-instellingen (een te hoog of te laag werkblad, geen vrije beenruimte onder een computeropstelling, et cetera). Hierdoor kunnen spieren of spiergroepen overbelast raken. Dit kan zich uiten in vermoeidheid, pijn of ongemak en vervolgens leiden tot gezondheidsproblemen in de vorm van letsel. De voornaamste risico’s zijn:

• Een slechte staande houding met als gevolg klachten aan meer delen van het lichaam; je ziet veel mensen bijvoorbeeld het gewicht verplaatsen naar een been of voorover buigen als een werkbladhoogte net niet past bij staand werk (zoals een toetsenbord dat te laag ligt waardoor men met een extreem gebogen pols de muis bedient tijdens het staan).
• Verhoogde spierspanning: bij langdurig staan drukken de spieren bloedvaten dicht. Dit belemmert de afvoer van afvalstoffen en de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen.  
• Spataderen: door langdurig staan vermindert de spierpompwerking. Hierdoor wordt de bloedcirculatie in de benen minder en worden de klepjes in de aderen die de terugstroom van bloed verhinderen, overbelast en raken deze beschadigd. Spataderen zijn dan het gevolg.

  Preventieve maatregelen:

• Bepaal aan de hand van de taken en werkzaamheden vooraf of een sta- of zitbalie de voorkeur heeft. Zorg vervolgens dat werkstoelen het mogelijk maken dat iedere werknemer in een juiste houding kan werken. Daarbij moet rekening worden gehouden met het blikveld, het reikbereik en met voldoende beenruimte. Gebruik een 'headset' bij veel telefoneren voor het voorkomen van nekklachten als gevolg van het inklemmen van de telefoon tussen oor en schouder.
• Denk ook aan een laag baliegedeelte, indien zware zakken voer aan de klant moeten worden aangereikt; hiermee wordt voorkomen dat je een zware last te hoog moet tillen. Zorg voor adequate verlichting op het werkblad en voorkom dat werknemers direct in hun gezichtsveld invallend licht van ramen hebben.
• Taakroulatie is essentieel bij het onderbreken van de diverse belastende activiteiten. Door afwisselend zitten, lopen en staan kunnen de meeste van de bovengenoemde klachten worden voorkomen. Waar specialisatie van werkzaamheden plaatsvindt, neemt het risico toe dat iemand langer achter een balie staat.
• De werkgever moet een werknemer die langdurig staand werk moet verrichten, gelegenheid bieden zittende taken te verrichten. Bij langdurig staan kan een stasteun ondersteuning bieden. Een balie die is ingericht als stabalie voor snelle handelingen, kan worden voorzien van hoge werkstoelen, die dan vervolgens de gelegenheid bieden ook zittende werkzaamheden op een juiste hoogte te verrichten. Juist vanwege het karakter van het werk in de dierenartsenpraktijk verdient de stabalie meestal de voorkeur boven een lage zitbalie.

Curatieve maatregelen:

Als een werknemer klachten krijgt, is het nodig de eigen huisarts of bedrijfsarts te raadplegen. Deze zullen indien nodig doorverwijzen naar een specialist, bijvoorbeeld een fysiotherapeut of cesartherapeut. Bij de behandeling hoort ook een beoordeling van de werkplek om te kijken of hier knelpunten bestaan die een oplossing vereisen, zoals (her)inrichting van de werkplek. De werkgever is hiervoor verantwoordelijk.

Wet- en regelgeving:

• Arbobesluit art. 5.2 en 5.3; https://wetten.overheid.nl/BWBR0008498/2021-01-01/#Hoofdstuk5_Afdeling1_Artikel5.2
• Werkplekinrichting:https://www.nlarbeidsinspectie.nl/publicaties/richtlijnen/2025/06/04/werkinstructie-werkplek-inrichting
• Werkplekinstructie:https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/themas/inrichting-werkvloer
• Voor meer informatie over baliewerk plekken: https://www.nlarbeidsinspectie.nl/publicaties/richtlijnen/2025/06/04/werkinstructie-werkplek-inrichting https://www.dearbocatalogus.nl/sites/default/files/stvda/handreikingen/handreiking_kantooromgeving.pdf

Risico: uitval, ziekteverzuim, verminderd functioneren, lichamelijk letsel,
Functiegroep: eigenaar dierenartsenpraktijk, dierenartsen, dierenartsassistenten, ondersteunend personeel