Beeldschermwerkzaamheden

Risicobeschrijving:

De computer speelt een centrale rol bij de gegevensverwerking in de dierenartsenpraktijk.
Medewerkers houden alle gegevens digitaal bij en uitwisseling van informatie zoals de planning, afspraken met klanten of gegevens van de dieren gebeurt vooral via computernetwerken. Beeldschermwerk vormt een arbeidsrisico als iemand de computer intensief gebruikt. Het gaat om mogelijke beschadiging aan armen, nek en schouders. De verzamelnaam van klachten aan het bewegingsapparaat, niet veroorzaakt door een directe aanleiding (voorheen RSI), is tegenwoordig CANS, ofwel Complaints of the Arm, Neck and/or Shoulder.

Preventieve maatregelen:

De RI&E maakt inzichtelijk of er sprake is van een mogelijk gevaar. In de RI&E moet expliciet aandacht worden besteed aan beeldschermwerk. In de RI&E wordt met name gelet op de gevaren voor het gezichtsvermogen, de fysieke en psychische belasting.
Voor beeldschermwerk gelden diverse normen en eisen, onder meer over de helderheid van de tekens en de beeldherhalingsfrequentie. Verder moeten beeldschermen kantelbaar zijn en in hoogte versteld kunnen worden. Laptops voldoen niet aan deze eisen en kunnen door één persoon dus niet langer dan twee uur per dag worden gebruikt zonder aanvullende hulpmiddelen.

Aanbevelingen bij beeldschermgebruik:

Let bij de praktijkinrichting op de juiste plaats van de beeldschermwerkplek. Als men vanaf deze plaats ook eigenaren te woord staat, zorg dan dat de werknemer niet met zijn rug naar hen toe zit. Dit werkt een ongunstige werkhouding in de hand. Een scherm op een instelbare/scharnierende arm maakt het voor meerdere mensen mogelijk de werkplek goed in te richten, waardoor ze in een goede houding kunnen werken.
Geef voorlichting en onderricht aan je medewerkers over de manier waarop ze zelf hun werkplek goed kunnen instellen (stoelhoogte, afstand computer et cetera).
Plaats het beeldscherm recht voor de gebruiker.
Kies een kijkafstand waarbij de letters goed leesbaar zijn (meestal 50 tot 70 centimeter).
Plaats het scherm zoveel mogelijk haaks op het raam om hinderlijke reflectie te voorkomen.
Stel de software zo in, dat het scherm een lichte achtergrond met donkere letters te zien geeft.
Stel helderheid en contrast naar eigen comfort in.
De stoel en de tafel waaraan een werknemer computerwerk doet, moeten in hoogte verstelbaar zijn.
Het beeldscherm moet van goede kwaliteit en in hoogte verstelbaar zijn.
De verlichting op de werkplek zorgt voor voldoende licht en contrast tussen het beeldscherm en de omgeving.
Maak gebruik van hulpmiddelen, zoals een documenthouder en een voetenbank en verstrek gebruikersvriendelijke software.

voorbeeld van een juiste laptopopstelling

Na twee uur beeldschermwerk is het aan te bevelen dat een werknemer minimaal tien minuten pauze neemt of andere werkzaamheden gaat verrichten. Bij voorkeur doet hij of zij daarna andersoortig werk, niet op de computer. Verdere bepalingen en richtlijnen zijn over te nemen uit het Arbobesluit (zie Hoofdstuk 5 Fysieke belasting, Artikel 5.7-5.12).

Iedere werknemer die voor de eerste keer aan een beeldscherm gaat werken, mag, in aanvulling op Artikel 18 van de Arbo-wet, vóór de start van dit werk en op gezette tijden daarna een passend onderzoek aan de ogen en het gezichtsvermogen ondergaan. De werkgever moet dus een Arbeidsgezondheidskundig onderzoek aanbieden, ook wel Preventief Medisch Onderzoek (PMO) genoemd. Informatie hierover is verkrijgbaar bij de arbodiensten.
De werkgever moet periodiek zowel schriftelijke als mondelinge voorlichting en (bij)scholing over beeldschermwerk geven aan alle nieuwe medewerkers en medewerkers die meer dan twee uur aan een beeldscherm werken.
In de ontwerpfase van de dierenartsenpraktijk moet je al rekening houden met de specifieke eisen die gelden voor werk aan de balie en het beeldscherm. Je kunt hierover advies vragen aan een expert, bijvoorbeeld een arbeidsdeskundige of een ergonoom.

Curatieve maatregelen:

Bij onverhoopt verzuim vanwege oog- of gezichtsklachten dan wel een CANS-aandoening is deskundige begeleiding nodig om het verzuim te beperken. De werkgever moet zich in zo’n situatie laten bijstaan door een gecertificeerde arbodeskundige (bijvoorbeeld een bedrijfsarts) op het gebied van arbeidsomstandigheden. Je kunt hiervoor een deskundig advies vragen bij je arbodienst.

Wet-, en regelgeving:

Voor een compleet overzicht van wettelijke eisen aan apparatuur en meubilair, inrichting beeldschermwerkplek en programmatuur wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van de Arboregeling: https://wetten.overheid.nl/BWBR0008587/2021-01-01#Hoofdstuk5
In het Arbobesluit, artikel 5.7 worden de volgende omschrijvingen gegeven (https://wetten.overheid.nl/BWBR0008498/2021-01-01/#Hoofdstuk5_Afdeling2_...):
‘Beeldscherm: een alfanumeriek of grafisch scherm, ongeacht het afbeeldingprocedé.’
‘Beeldschermwerkplek: het geheel dat bestaat uit beeldschermapparatuur voorzien van toetsenbord of voorziening voor gegevensinvoer en/of de interface mens/machine bepalende software, facultatieve accessoires, nevenapparatuur, telefoon, modem, printer, documenthouder, stoel, werktafel of werkvlak alsmede de onmiddellijke werkomgeving.’

Risico: uitval, ziekteverzuim, verminderd functioneren, lichamelijk letsel
Functiegroep: eigenaar dierenartsenpraktijk, dierenartsen, dierenartsassistenten