Nachtarbeid, onregelmatige werktijden

Risicobeschrijving:

Nachtarbeid en onregelmatige werktijden zijn belastend, en zwangere werkneemsters ervaren meer problemen met deze belasting. De kans op vroeggeboorte of een laag geboortegewicht wordt hierdoor verhoogd.

Preventieve maatregelen:

Draai bij voorkeur geen nachtdiensten. De zwangere werkneemster kan niet verplicht worden arbeid te verrichten in nachtdienst, tenzij de werkgever aannemelijk maakt dat toestemming om geen nachtdienst te draaien redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd.

Maak afspraken over het uitvoeren van bereikbaarheidsdiensten. De werkgever zal werk- en rusttijden zodanig aanpassen dat er rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden van de werkneemster. Dit is een algemene maatregel uit de Arbeidstijdenwet om de belasting te verminderen.

Naast de directe belasting van de onregelmatige werktijden zijn ook aandachtspunten:

Infectiegevaar bij het verlossen van runderen, geiten en schapen.
(Incidenten bij) toedienen van geneesmiddelen zoals cytostatica en prostaglandines.
Fysieke belasting bij onvoorspelbare piekbelasting zoals bijvoorbeeld een verlossing van een kalf met een keizersnede.
Ongevaltrauma door het werken met oncoöperatieve dieren of het bekneld raken in een volle stal met dieren.
Werkstress als gevolg van niet kunnen of onzeker zijn over het willen uitvoeren van de risicovolle taken.

Het beschikbaarheidsprobleem voor nacht- en bereikbaarheidsdiensten moet per dierenartsenpraktijk ‘op maat’ worden opgelost. De activiteiten die een werkneemster tijdens een nacht- of bereikbaarheidsdienst moet uitvoeren, kunnen namelijk zeer verschillend zijn per dierenartsenpraktijk. Belangrijk is dat de werkgever en werkneemster de belasting regelmatig met elkaar bespreken.

De werkneemster kan te allen tijde overleg voeren met de bedrijfsarts over de uitvoering van de nacht- en de bereikbaarheidsdiensten. Op het moment dat de bereikbaarheidsdiensten een te grote belasting vormen, wordt in overleg met de bedrijfsarts die zich door de praktijkorganisatie terdege van de praktijksituatie op de hoogte heeft laten brengen en na de verloskundige gehoord te hebben, de werknemer vrijgesteld van alle of een deel van oproepdiensten.

Onderzoek de mogelijkheden tot ondersteuning van de dierenartsenpraktijk met externe waarnemers met hulp van bijvoorbeeld veterinaire uitzendbureau’s en de vacaturebank van de KNMvD. Daarnaast adviseren we om met buurtpraktijken samen te werken aan een gezamenlijke dienstenregeling.

Wettelijke verplichtingen:

De zwangere werkneemster kan niet verplicht worden arbeid te verrichten in nachtdienst, tenzij de werkgever aannemelijk maakt dat het aanpassen van de dienstregeling redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd.
De zwangere kan niet worden verplicht meer te werken dan 10 uur per dienst; gemiddeld 50 uur per week in 4 weken; gemiddeld 45 uur per week in 16 weken.
Tijdens de periode van borstvoeding heeft de werkneemster het recht een kwart van de werktijd te besteden aan het voeden/kolven in een af te sluiten ruimte.
Tijdens de zwangerschapsperiode en de periode van zes maanden na de bevalling moeten werk- en rusttijden zodanig worden aangepast dat er rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden van de werkneemster. Dit is een algemene maatregel uit de Arbeidstijdenwet om de belasting te verminderen.

Curatieve maatregelen

Niet van toepassing, voldoen aan de wet is de norm.

Risico: onregelmatige werktijden, nachtarbeid,
Functiegroep: eigenaar dierenartspraktijk, dierenartsen, dierenartsassistenten, ondersteunend personeel
Handeling: alle handelingen, bereikbaarheidsdiensten